หน้าแรก / ไอที/วิทยาการ

ชีวิตคือโปรแกรม

วันที่ 03/09/2553 00:00 (ผ่านมา 521 วัน 9 ชั่วโมง 29 นาที)

ข่าวใหญ่ที่สะเทือนวงการวิทยาศาสตร์มากที่สุดในตอนนี้คือ ข่าวเรื่อง นักวิทยาศาสตร์สามารถ “สังเคราะห์” สิ่งมีชีวิตได้แล้ว เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2553 วารสาร Science ได้เสนอบทความ (Craig Venter และคณะ, Science, Vol. 329, No. 5981, pp. 52-56.) ซึ่งมีใจความโดยย่อว่า กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ที่ Venter Research Institute แสดงให้เห็นว่าสามารถ “สร้าง” สายดีเอ็นเอ และนำไปใส่ในเซลล์ซึ่ง “ถอด” ดีเอ็นเอ เดิมออกแล้ว (ซึ่งต้องใช้เทคนิคชั้นสูง) และเซลล์นั้น “รับ” ดีเอ็นเอใหม่ และเปลี่ยนพฤติกรรมของมันเอง กล่าวคือเปลี่ยนสีและสามารถมีชีวิตและเติบโต คือเกิดการแบ่งเซลล์ตามปกติ

หลังจากได้อ่านรายงานชิ้นนี้ ผมเกิดความรู้สึก “โดนใจ” ขึ้นมาว่า “ชีวิตคือโปรแกรม” นั่นเอง ทั้งนี้เพราะสายดีเอ็นเอคือตัวกำหนดการทำงานของเซลล์ เปรียบเสมือนโปรแกรมกำหนดการทำงานของคอมพิวเตอร์เพื่อมนุษย์สามารถ “เขียน” โปรแกรมของสิ่งมีชีวิตได้อาจพูดได้ว่า มนุษย์ “สร้าง” สิ่งมีชีวิตได้ โดยที่เซลล์เป็นเพียงแค่วัตถุดิบตามธรรมชาติเท่านั้น

โปรแกรมคอมพิวเตอร์มีความสลับซับซ้อนมากหรือน้อยดูจาก “ขนาด” ของโปรแกรม ขนาดดูได้จากสองทาง หนึ่งคือ ดูจากโปรแกรมที่ถูกแปลเรียบร้อยแล้ว บรรจุมาในเครื่องใช้งานได้เลย อีกทางหนึ่งคือดูจากโปรแกรมต้นฉบับที่มนุษย์เป็นผู้เขียนขึ้นเอง ซึ่งมนุษย์จะเข้าใจได้ แก้ไข ดัดแปลงได้ ขนาดโปรแกรมต้นฉบับของ วินโดว์ส เอ็กซ์พี ที่รายงานไว้เมื่อปี ค.ศ. 2005 คือ 40 ล้านบรรทัด (โปรแกรม ลินุกซ์ บางชุดมีขนาดโตไปถึง 200 ล้านบรรทัด เพราะมีโปรแกรมต่าง ๆ บรรจุไว้มากมาย) ลองมาเปรียบเทียบกับโปรแกรม ของ “มนุษย์” บ้าง บังเอิญเรายังไม่มี “โปรแกรมต้นฉบับ” ของดีเอ็นเอมนุษย์ แต่เรารู้ (จากโครงการจีโนมมนุษย์, สำเร็จในปี ค.ศ. 2003) ว่า สายดีเอ็นเอของเรา มีขนาดราว 3,000 ล้านตัวอักขระ นับว่าขนาดของ “โปรแกรม” ของมนุษย์ (ที่เรายังไม่เข้าใจความหมาย) ใหญ่โตมโหฬารมากกว่าโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่มนุษย์สร้างขึ้นมากมายนัก (ขนาดของ ดีเอ็นเอที่นักวิทยาศาสตร์สร้างขึ้นมีความยาวราว 1 ล้านตัวอักขระ สำหรับเซลล์ที่ไม่ซับซ้อนแถมมี “เลขทะเบียน” ฝังไว้ในนั้นด้วย)

ก่อนที่มนุษย์จะสามารถเขียน “โปรแกรม” ของชีวิตได้ เราอาจต้อง เข้าใจ “โปรแกรม” ให้ลึกซึ้งดีกว่านี้ คำถามที่ติดในใจของผมขณะนี้ และอยากชวนท่านผู้อ่านคิดด้วยว่า ถ้าชีวิตคือโปรแกรม แล้วโปรแกรมของมนุษย์ต่างจากโปรแกรมของเครื่องคอมพิวเตอร์อย่างไรล่ะ ทำไมสิ่งหนึ่งมีชีวิต อีกสิ่งหนึ่งไม่มีชีวิต?.

ประภาส จงสถิตย์วัฒนา
prabhas@chula.ac.th


ต้นฉบับ: http://www.dailynews.co.th/newstartpage/index.cfm?page=content&categoryId=316&contentId=89341